Artikelen

Hier treft u artikelen aan over het bombardement op Bezuidenhout en de herdenkingen daarvan. 

Herdenking bombardement

4 maart 2012: Terugblik herdenking bombardement Bezuidenhout Den Haag 2012
Op zondag 4 maart 2012 werd het bombardement op de wijk Bezuidenhout van 3 maart 1945 herdacht ter nagedachtenis van de vele slachtoffers en getroffenen 67 jaar geleden door de Engelse bommen en de grote brand die daarop volgende. De herdenking begon met een herdenkingsdienst van de kerken uit Bezuidenhout in de Christus Triumfatorkerk, waarbij het Anglikaanse koor voor een muzikale bijdrage zorgde. Daarna vertrokken we met de genodigden naar het monument Juliana van Stolberg aan de Koningin Marialaan voor een bloemenhulde, met onder andere kransleggingen door de burgemeesters van Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Wassenaar. Het plein om het beeld was omringd met vele belangstellenden voor een eerbetoon. De scouting Haagse Hout verleende op gepaste wijze assistentie. Daarna vertrok een stoet van gasten naar het Koninklijke Conservatorium voor een prachtig herdenkingsconcert met muziek op piano en cello. Na afloop bleven mensen nog lang met elkaar praten om elkaars herinneringen te vertellen over het bombardement en het leven in de Haagse wijk in die tijd. Ze werden daartoe aangesproken door een tentoonstelling van gedichten, fotoreportages en herdenkingsposters van kinderen uit groepen 7 en 8 van de basisscholen Nutsschool Bezuidenhout en Liduinaschool uit de wijk.


Herinneringen na 66 jaar


Als bijdrage voor het project  “Poëzie op pootjes” heb ik een gedicht ingestuurd naar aanleiding van de herdenking jl. 6 maart 2011. Ik was erg  onder de indruk van het feit dat er weer zoveel mensen aanwezig waren, soms van heel ver, begeleid door hun kinderen die er nu ook steeds meer achterkomen hoeveel impact dit gebeuren op hun ouders heeft gehad. Het gedicht is gepubliceerd in de Oud Hagenaar van 14 juni 2011.

Herdenking bombardement Bezuidenhout op 3 maart 1945,

Daar zaten wij weer tezamen
tezamen bij elkaar
lang is het geleden nu 66 jaar.

Herinneringen beleven wij tezamen
tezamen denkend aan diezelfde dag,
nu 66 jaar geleden een wijk in puin, in één dag.

Vergissingsbombardement.
Emoties door iedereen herkend,
kinderen van toen, nu bejaard
de herinnering levenslang bewaard.

Bij het monument stonden wij tezamen,
tezamen met elkaar,
bloemenkransen, herdenkingswoorden,
de stilte, maar in gedachten hoorden
wij nog het geluid van lang gelden
na 66 jaar is het nog steeds heden.

Wilna Cordess



6 maart 2011: Terugblik herdenking bombardement Bezuidenhout Den Haag 2011

Bij de jaarlijkse herdenking konden wij een groot aantal belangstellenden verwelkomen. Onder hen de drie burgemeesters van de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Wassenaar en vertegenwoordigers van de Gouverneur der Residentie, de Britse ambassade, de Stichting ’40-’45 en plaatselijke kerken en organisaties. De dag begon met een herdenkingsdienst in de Christus Triumfatorkerk met aan het begin het verhaal van mevrouw Driesprong over hoe haar ouders het bombardement hebben beleefd terwijl zij buiten Den Haag verbleef. In de dienst werd verder stil gestaan bij de slachtoffers van oorlogen over de wereld. Het Cross of Nails, een bijzonder kruis van de Kathedraal van Coventry dat symbool staat voor vrede en verzoening, werd overhandigd aan een vertegenwoordiger van de katholieke kerkgemeenschap in het Bezuidenhout: de Driekoningenparochie. Om solidair met elkaar te zijn bidden overal ter wereld elke week mensen samen voor vrede en verzoening; ook in onze wijk in de O.L. Vrouw van Goede Raadkerk op woensdagmiddag na de viering van 12.30 uur.
Na afloop van de dienst vertrok het gezelschap naar de Koningin Marialaan voor de bloemenhulde bij het beeld Juliana van Stolberg. In bijzijn van enkele honderden belangstellenden werden kransen gelegd. Dit jaar waren voor het eerst ook vertegenwoordigers van de Royal Airforce Association aanwezig. De Scoutinggroep Haagse Hout verleende, zoals gebruikelijk, haar medewerking bij de kranslegging.
Ter afsluiting werd een prachtig herdenkingsconcert opgevoerd in het Koninklijk Conservatorium. Het concert werd verzorgd door Accademia dell'Arcadia, een ensemble waarin het instrument de Recorder, een in de Middeleeuwen vaak gebruikte Engelse fluit, in tijd van de barok centraal staat. Op het programma stond muziek uit de 18e eeuw van Bach, Quantz, Telemann, Schultze en Hasse. De dag werd afgesloten met een gezellige ontmoeting van oude en huidige buurtbewoners onder het genot van koffie en thee met broodjes. We kunnen terugkijken naar een mooie herdenking.


7 maart 2010: Terugblik herdenking bombardement Bezuidenhout Den Haag 2010

Afgelopen maart was het alweer 65 jaar geleden dat de wijk het Bezuidenhout werd opgeschrikt door een groot bombardement. Zondag 7 maart jl. vond de jaarlijkse herdenking plaats en konden wij een groot aantal belangstellenden verwelkomen. Onder hen de drie burgemeesters van de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Wassenaar en vertegenwoordigers van de Gouverneur der Residentie, de Britse ambassade, de Stichting ’40-’45 en plaatselijke kerken en organisaties. De dag begon met een viering in de Christus Triumfatorkerk waar burgemeester Jozias van Aartsen in een korte toespraak wees op de herkenbare plekken in de wijk die herinneren aan de grote verwoesting. In de viering werd verder stil gestaan bij de slachtoffers van oorlogen over de wereld. Het Cross of Nails, een bijzonder kruis van de Kathedraal van Coventry dat symbool staat voor vrede en verzoening, werd overhandigd aan de vertegenwoordigers van de protestante kerkgemeenschap in het Bezuidenhout. Om solidair met elkaar te zijn bidden elke vrijdag overal ter wereld mensen voor vrede en verzoening; ook in onze wijk in de Christus Triumfatorkerk om 12.30 uur.


Na afloop van de viering vertrok het gezelschap naar de Koningin Marialaan voor de bloemenhulde bij het beeld Juliana van Stolberg. In bijzijn van enkele honderden belangstellenden werden kransen gelegd; de bloemenhulde verliep traditiegetrouw in stilte. De Scoutinggroep Haagse Hout verleende, zoals gebruikelijk, haar medewerking bij de kranslegging.


Ter afsluiting werd een prachtig herdenkingsconcert opgevoerd, dit keer gehouden in het atrium van het kantoorcomplex CentreCourt. Het concert werd verzorgd door het Residentie Saxofoonkwartet met een repertoire uit de 19e en 20e eeuw. De saxofoon is vooral bekend geworden via de jazz- en amusementsmuziek uit begin 20e eeuw. Het Residentie Saxofoonkwartet liet horen dat de sax ook prachtig klinkt in arrangementen van muziek van andere periodes. De dag werd afgesloten met een gezellige ontmoeting van oude en huidige buurtbewoners onder het genot van koffie en thee met broodjes. We kunnen terugkijken naar een mooie herdenking.



17 februari 2010: Gedenksteen voor slachtoffers op algemene begraafplaats Voorburg
Vijfenzestig jaar na het verwoestende bombardement op het Haagse Bezuidenhout hebben circa dertig slachtoffers, die geborgen zijn in een massagraf op de Voorburgse algemene begraafplaats aan de Parkweg, een indrukwekkend gedenkteken gekregen. Het monument, gemaakt door de bekende Voorburgse kunstenaar Frans Kockshoorn, is in februari jl. officieel onthuld. Tijdens de plechtigheid op de onlangs gerenoveerde begraafplaats stonden wethouder Eppe Beimers en voorzitter Hans Verbunt van de Stichting 3 maart ’45 stil bij de slachtoffers. Voorburg speelde 65 jaar geleden een grote rol bij de verzorging van de vele zwaargewonden uit Den Haag. Tijdens de recente renovatie van de begraafplaats besloot de gemeente de door ouderdom aangetaste bomen te vervangen door een passend monument met de symbolische naam ’De helpende hand’. Een ander gedenkteken dat herinnert aan de fatale bommenregen, is te zien in de gevelmuur van het fraaie gemeentehuis aan de Herenstraat te Voorburg.



Bombardement Bezuidenhout maart 1945
Over het bombardement zijn door de jaren heen vele artikelen verschenen. In de linkerkant treft u diverse bijdragen. Ook kunt u terecht bij een aantal onderzoeksinstanties.

<> Bibliotheek Haagse Hout
In de Bibliotheek Haagse Hout aan de Theresiastraat 195 is veel informatiemateriaal (boeken en filmmateriaal) te leen over het bombardement op het Bezuidenhout in 3 maart 1945 en het Haagse leven in die tijd. Meer informatie op: www.bibliotheekdenhaag.nl.

<> Koninklijke Bibliotheek
De Koninklijke Bibliotheek bezit een apart dossier over het bombardement bezuidenhout maart 1945.  Klik hier voor een directe verwijzing naar hun website.

<> Centraal Bureau voor Geneatologie 
Onlangs is het Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie 2010 verschenen met als thema 'Rampspoed & Tegenslag'. In dit jaarboek is een hoofdstuk gewijd aan het bombardement onder de titel: ‘Zoo moet Rotterdam gebrand hebben’. Het bombardement op Bezuidenhout, geschreven door Martin Spaans en Ruud Straatman. Meer informatie op: www.genealogie-stamboom.nl

<> Verzetsmuseum Zuid-Holland (Gouda)
In het Verzetsmuseum Zuid-Holland wordt aan de bezoeker middels foto's, objecten en documenten het verhaal verteld van de schending van mensrechten in de Tweedewereldoorlog en nu. Tot 5 februari 2012 is in het museum de expositie 'Oorlog en Bevrijding in 3D' te zien van fotograaf Wim Berssenbrugge. Het vertelt in kleur en 3D het verhaal van verzet, bezetting en bevrijding van Den Haag. Het bombardement op het Bezuidenhout is een belangrijk onderwerp van de foto's van Berssenbrugge. (De expositie was in 2010 ook in het Haags Historisch Museum.) Meer informatie over het Verzetsmuseum Zuid-Holland en openingstijden: www.verzetsmuseum-zh.nl.

<> Nationaal Comité 4 en 5 mei
Het Nationaal Comité 4 en 5 mei zet zich in voor de herdenking van alle oorlogsslachtoffers in Nederland en vraagt aandacht voor de vrijheid waarin wij kunnen leven. Jaarlijks organiseren zij de nationale herdenking op 4 mei op de Dam in Amsterdam en activiteiten rond bevrijdingsdag op 5 mei. Op hun website is veel informatie te vinden hierover. Ook staat daar een overzicht van alle oorlogsmonumenten in Nederland: www.4en5mei.nl.

<> Beeldbank Haags Gemeentearchief
Het Haags Gemeentearchief heeft een bron aan documenten en beelden over het leven in het Bezuidenhout en het bombardement op 3 maart '45. De collectie bestaat ondermeer uit materiaal dat door particulieren aan de Stichting is aangeboden. Door dit aan het Gemeentearchief te overhandigen blijft de documentatie over het bombardement goed bewaakt: www.haagsebeeldbank.nl